Wat kan u als ondernemer doen tegen wijzigende marktomstandigheden zoals prijsstijgingen?

28 March 2022

Iedereen voelt het in zijn portemonnee en u leest het overal: ondernemen wordt steeds duurder en lastiger door schaarste. We hebben de corona pandemie nog maar net achter de rug en daar staat de energiecrisis alweer voor deur. Laat staan welke prijsstijgingen we nog meer mogen verwachten door de onvrede en het geweld in Oekraïne. De markt is vandaag de dag grillig en voortdurend in beweging. Het zijn onvoorspelbare tijden met perioden van schaarste, maar hoe gaat u hier als ondernemer mee om? Hoe wapent u zich tegen deze onzekerheden?

Bent u voornamelijk actief op de B2B-markt? Dan bent u vrij om, weliswaar binnen de lijnen van de wetgeving, uw afspraken met klanten en leveranciers uit te schrijven in een overeenkomst. Er zijn een aantal mechanismen die u kan inbouwen in uw overeenkomsten, die we hierna graag verduidelijken.

 

1. Prijsaanpassingsclausule

Toegegeven, de prijs is meestal het meest essentiële punt van een overeenkomst. De prijs wordt theoretisch gezien bepaald rekening houdend met de kostenstructuur, overhead en gewenste marge van een onderneming. Echter, deze vraagprijs is vaak het voorwerp van onderhandelingen en discussies tussen koper en verkoper. Van zodra er consensus is, wordt deze doorgaans contractueel overeengekomen.

Kan deze overgekomen prijs naderhand nog aangepast worden door de verkoper ingeval deze geconfronteerd wordt met stijgende aankoop- of grondstofprijzen?

Best voorziet u een prijsaanpassingsclausule in uw contracten. Wij geven graag een aantal juridische aandachtspunten mee waarmee u rekening kan houden:

Vooreerst is er de wet betreffende economische herstelmaatregelen van 30 maart 1976. Deze wet stipuleert dat iedere prijsaanpassingsclausule gekoppeld aan het indexcijfer van de consumptieprijzen of een ander indexcijfer van rechtswege nietig is. Daarenboven mag door de prijsaanpassingsclausule maximaal 80 procent van de eindprijs wijzigen en moet deze gekoppeld worden aan objectieve parameters van de prijs die effectief op de aankoop van grondstoffen betrekking hebben.

Daarnaast moet er ook rekening gehouden worden met de nieuwe B2B-wet die in werking trad op 1 december 2020. Het is volgens deze wet verboden om zonder geldige reden eenzijdig de prijs, kenmerken of de voorwaarden van de overeenkomst te wijzigen. De mogelijkheid om de prijzen aan te passen moet bijgevolg gekoppeld worden aan objectieve paramaters zoals bijvoorbeeld de stijging van de grondstofprijzen.

De prijsherzieningsclausule dient te werken als een op zichzelf staand mechanisme zonder dat er een nieuw akkoord nodig is van de partijen. De nieuwe prijs moet transparant bepaalbaar zijn.

We kunnen maar één ding besluiten uit al deze voorwaarden en wettelijke beperkingen en dat is dat het opmaken van een vaste clausule erg moeilijk is. Een correcte prijsaanpassingsclausule is steeds maatwerk. Indien men immers de voorafgaande principes niet respecteert, zal de clausule mogelijks nietig worden verklaard.

 

 

2. Overmacht

Indien er geen clausule van prijsaanpassing is opgenomen in uw overeenkomst, kan u dan terugvallen op het principe van overmacht, ingeschreven in het Burgerlijk Wetboek? Overmacht is volgens het Hof van Cassatie gedefinieerd als zijnde een gebeurtenis die een onoverkomelijk beletsel vormt voor het nakomen van een verbintenis, buiten de wil van de partij die er zich op beroept. Er dient bijgevolg een absolute onmogelijkheid te zijn om de diensten of de producten te leveren.

Strikt genomen kan men dus niet spreken van overmacht bij de stijging van de prijzen. U bent principieel nog steeds in de mogelijkheid om te leveren zoals overeengekomen, echter niet langer tegen de gewenste marge.

 

3. Hardship

Bij overmacht spreken we van een absolute onmogelijkheid, bij hardship geldt dat het veel moeilijker geworden is om de verbintenissen na te komen.

Hardship kan gedefinieerd worden als zijnde een onvoorzienbare situatie die een ernstig onevenwicht doet ontstaan tussen de contractspartijen die als gevolg heeft dat de verdere uitvoering van de overeenkomst bijzonder nadelig is geworden voor een van de partijen.

Hardship is echter geen rechtsbeginsel dat traditioneel aanvaard wordt in het Belgische recht. Het is uiteraard wel mogelijk om dergelijke clausule in de overeenkomst op te nemen.

Uit artikel 1134, derde lid BW heeft rechtspraak een wat meer aanvaard principe afgeleid. Namelijk uit de wettelijke verplichting om een overeenkomst te goeder trouw uit te voeren, vloeit de verplichting voort om, wanneer er zich een contractueel onevenwicht voortdoet, de afspraken te goeder trouw heronderhandeld dienen te worden. Dit biedt echter weinig zekerheid.

 

4. Vrijwaring van schadeclaims

Een ander belangrijk onderdeel van een overeenkomst naast de prijs, is doorgaans ook de levertermijn. Schaarste van bepaalde grondstoffen en producten kan aanleiding geven tot het niet naleven van deze levertermijn. Om uzelf te beschermen tegen claims van klanten kunnen uw contracten best uitgerust zijn met een paragraaf die stipuleert dat de klant erkent dat vertragingen in de levering of aanvoer van grondstoffen een vertraging kunnen betekenen in de leveringstermijn van uw producten, zonder dat dit kan beschouwd worden als een wanprestatie in hoofde van de leverancier of aanleiding kan geven tot enige vergoeding.

Wij kunnen hieruit besluiten dat het zeker de moeite loont om een goede overeenkomst en/of algemene voorwaarden te laten samenstellen. Wenst u graag een ‘quick scan’ van uw huidige contracten/algemene voorwaarden of hernieuwing ervan, aarzel dan niet om met ons contact op te nemen.

De kracht van QPS Accountants? Doordringen tot de kern van uw KMO en zorgen voor een helder inzicht.

Bekijk ook onze andere recente blogberichten en ontdek meer expertise

Aangifte personenbelasting: deadline bekend én voordelen bij vroegtijdige indiening!

Aangifte personenbelasting: deadline bekend én voordelen bij vroegtijdige indiening!

De deadline voor de aangiften personenbelasting aanslagjaar 2022 / inkomstenjaar 2021 ingediend door mandatarissen valt dit jaar wat vroeger dan afgelopen jaren. Ook zal het dit jaar lonen om de belastingaangifte vroeg in te dienen. 

Bijkomende formaliteit bij de verkoop van Vlaams vastgoed: een verplicht asbestattest

Bijkomende formaliteit bij de verkoop van Vlaams vastgoed: een verplicht asbestattest

De Vlaamse regering wil zo snel mogelijk het asbest aanwezig in Vlaams vastgoed in kaart brengen. Het asbestattest, verplicht vanaf 23 november 2022, zal haar hierbij helpen.

Vanaf deze datum zal het asbestattest verplicht zijn bij elke overdracht van Vlaams onroerend goed dat gebouwd werd voor 2001. Sinds 2001 is het namelijk verboden om asbesthoudende materialen te gebruiken in de bouw.

Het QPS-team staat klaar

om u te adviseren/assisteren

Aarzel niet com contact met ons op te nemen!

Contacteer ons